DRODZY RODZICE I OPIEKUNOWIE MAŁYCH DZIECI!
Z nadzieją obserwujemy powoli opadającą, kolejną i oby ostatnią, falę pandemii w naszym kraju. Z nadzieją, więc, możemy myśleć o stopniowym powrocie do normalności i edukacji stacjonarnej naszych dzieci. A mamy właśnie czas rekrutacji do szkół podstawowych oraz przygotowania dzieci do nowej roli ucznia.
Nasza Poradnia niemal cały okres pandemii działa w realu, a online w uzupełnieniu. Służymy pomocą w szerokim zakresie (diagnostyka, terapia, psychoedukacja i poradnictwo), choć w reżimie sanitarnym i z ograniczeniami dotyczącymi gromadzenia się.
Ten trudny czas uniemożliwia grupowe spotkania i warsztaty z rodzicami, na których podejmowane są ważne problemy dojrzałości szkolnej, odroczenia obowiązku szkolnego i przyśpieszenia obowiązku szkolnego. Do momentu pełnego otwarcia i zniesienia obostrzeń, pomocne niech będą poniższe rady i wskazania, ku optymalnym decyzjom na progu nowego etapu edukacyjnego dzieci.
Dojrzałość szkolna obejmuje dojrzałość w zakresie czterech sfer rozwoju dziecka:
fizycznej, intelektualnej, emocjonalno-społecznej i umiejętności przedszkolnych.
Obowiązek szkolny w Polsce obejmuje dzieci siedmioletnie.
Zalecamy, aby te dzieci, które nie osiągnęły wystarczającej dojrzałości w jednej z wymienionych czterech sfer rozwoju, odbyły diagnozę dojrzałości szkolnej w poradni pod kątem rozważenia odroczenia im obowiązku szkolnego.
Mogą być one jeden raz odroczone od tego obowiązku, a jeśli posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, to mogą być odroczone dwa razy, czyli do dziewiątego roku życia.
Więcej na temat przyczyn trudności dzieci, które stanowić mogą przyczynę odroczenia obowiązku szkolnego znajduje się na naszej stronie w obszernej publikacji o dojrzałości szkolnej.
Istnieje także możliwość przyśpieszenia obowiązku szkolnego i o tym tutaj więcej.
Można przyśpieszyć realizację obowiązku szkolnego dziecku, które co najmniej rok realizowało edukację przedszkolną bez potrzeby opinii z poradni. W innym przypadku opinia z poradni jest niezbędna.
Zalecamy, jednak, aby w każdym przypadku skorzystać z pomocy poradni przed tak ważną decyzją, a szczególnie, gdy pojawiają się wątpliwości, co do rozwoju jednej z wymienianych wcześniej czterech sfer rozwoju dziecka.
Podstawą wydania pozytywnej opinii, na podstawie diagnozy dziecka w poradni, wywiadu z rodzicami i dostarczonej opinii z placówki, do której dziecko uczęszcza, jest stwierdzenie przyśpieszonego i w miarę harmonijnego rozwoju w zakresie wszystkich czterech sfer rozwoju.
Niektórzy rodzice sześciolatków nie zawsze zdają sobie sprawę, że harmonijny rozwój dziecka jest podstawą jego sukcesu szkolnego. Wybitnemu rozwojowi intelektualnemu nie zawsze towarzyszy wystarczająca dojrzałość emocjonalno-społeczna. Często tacy rodzice większą wagę przypisują do zdolności intelektualnych, wiadomości ogólnych oraz umiejętności przedszkolnych („potrafi przecież płynnie czytać”, „doskonale liczy”…), niż do prezentowanych przez dziecko cech osobowościowych i jego kontaktów z rówieśnikami.
Dziecko sześcioletnie, aby mogło z rocznym przyśpieszeniem rozpocząć naukę szkolną, powinno:
posiadać już zdolność rozumienia podstawowych pojęć abstrakcyjnych (kształtu, wielkości, kierunku, odległości, czasu i liczby)
powinno umieć formułować dłuższe wypowiedzi słowne i opowiadać (np. co przedstawia dany obrazek)
mowa musi być prawidłowo wykształcona, zarówno pod względem gramatycznym, jak i artykulacyjnym
powinno umieć koncentrować się przez dłuższą chwilę, wykazywać uwagę bardziej trwałą i celową niż u przeciętnego sześciolatka
cechować się musi dobrą sprawnością ruchową, zwłaszcza manualną (szczególnie ważna jest szybkość, precyzja i koordynacja ruchów rąk przy optymalnym napięciu mięśniowym)
powinno umieć współdziałać w grupie rówieśniczej, podporządkowywać się regułom zabawy i poleceniom nauczycieli
musi potrafić opanowywać swoje emocje oraz ich słowne i ruchowe manifestacje
powinno przejawiać niezbędne minimum poczucia obowiązku i duże zainteresowanie nauką.
Z naszych doświadczeń wynika, że brak dojrzałości emocjonalno-społecznej to istotny czynnik wpływający na powodzenie szkolne dziecka, a jednocześnie najczęściej niedoceniany przez rodziców dzieci sześcioletnich.
Ponadto trudom wcześniejszej nauki szkolnej mogą sprostać tylko takie dzieci, którym nauka przychodzi łatwo, a w domu są otaczane wszechstronną opieką rodziców.
Wszystkie dzieci ”wątpliwe”, nie w pełni zdiagnozowane, czy z mniejszą dojrzałością emocjonalno – społeczną powinny rozpoczynać naukę w siódmym roku życia.
Aby zapobiegać decyzjom negatywnym, które często są bolesnym niepowodzeniem głównie dla rodziców, ale też nastawionych na sukces dzieci, propagujemy:
upowszechnianie wiedzy o zasadach, wymogach i przeciwskazaniach przyśpieszania obowiązku szkolnego wśród rodziców i nauczycieli małych dzieci
wczesną opiekę nad dziećmi zdolnymi
wspomaganie wczesnego i w miarę równoległego rozwoju sfery emocjonalno-społecznej ze sferą intelektualną
konsultacje i diagnozy „rozpoznawcze” w naszej Poradni ukierunkowujące pracę już z dzieckiem pięcioletnim lub na początku „zerówki”
psychoedukacja rodziców prowadząca do zmiany postawy, nastawienia, z dotarciem do faktycznej decyzji o przyśpieszaniu obowiązku szkolnego.
Refleksje i pytania mile widziane na: Nina.Boniecka-Konieczna@wroclawskaedukacja.pl
W oczekiwaniu na bezpieczną normalność-szczepmy się!
Opracowanie:
Nina Boniecka - Konieczna, psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2
